FAYDALI BİLGİLER

Sıkça Sorulan Sorular

NE SIKLIKTA MAMMOGRAFİ ÇEKTİRMELİYİM?

40 yaş ve üstü her kadın senelik tarama mamografisi yaptırmalıdır (www.cancer.org).
Kişinin özgeçmişi, soy geçmişi, risk faktörleri bu yaşı daha aşağı çekebilir.
İlk tarama mamografisinin 35 – 40 yaş arasında yapılması da önerilmektedir.

MEME KANSERİ İÇİN MAMMOGRAFİ DIŞINDA BAŞKA TESTLER VAR MI?

Evet, meme kanserini tespit etmek için başka testler mevcuttur. Mammografi altın standart kabul edilir. Ama patolojik durumlarda ve yüksek riskli hastalarda mammografiye yardımcı yöntemlerden yararlanılabilir. Ultrasonografi (merkezimizde rutin yapılmaktadır), iğne biopsisi, meme MR gibi. Diğer başka yöntemler de günümüzde araştırma aşamasındadır.

NEDEN GENÇ KADINLARDA MAMMOGRAFİ İLK SEÇİLECEK YÖNTEM DEĞİLDİR?

İyi bir sebep olmadığı müddetçe, radyasyondan dolayı genç kadınlarda mammografi çekimi yapmamak daha iyidir. Ancak yeni gelişmeler sayesinde mammografi dozu çok düşüktür. Alınan radyasyon dozu yer ve gökten saçılma yoluyla maruz kaldığımız senelik radyasyon dozunun da altındadır.

40 yaş ve üstü kadınlarda senelik tarama mammografisinin sağlık durumları elverdiği yaşa kadar sürdürülmesi tavsiye edilir.

SADECE YÜKSEK RİSKLİLER Mİ MAMMOGRAFİ ÇEKTİRMELİ ?

Tek önemli risk faktörü kadın olmaktır.
Bütün bunlara meme kanseri gelişme olasılığı, kadınlarda erkeklere göre 100 kat daha yüksektir. Bundan dolayı her kadın yüksek risk taşımaktadır. Dahası, yaşlandıkça risk artar.
Diğer risk faktörleri:
a) Anne, kızkardeş veya kızınızda meme kanseri hikayesi
b) Yoğun meme dokusu (ilk mammografiniz çekilene kadar memenizin ne kadar yoğun olduğunu bilmeniz mümkün değildir). Yoğun memelerde mammografi değerlendirmesi güçleşmektedir.
Daha az önemde risk faktörleri de şöyledir: hiç hamile kalmamış olmak, 30’dan sonra doğum yapmak, emzirmemek. Bütün bunlara rağmen meme kanseri olacağınızı önceden söyleyen bir yol yoktur. Herkesin başına gelebilir. Hatta erkeklerin bile.

MAMMOGRAFİ MEVCUT OLAN HER MEME KANSERİNE DUYARLI MIDIR?

Maalesef, hayır. %100 etkin bir yöntem henüz yok. Ele gelemeyecek kadar küçük veya yumuşak birçok meme kanseri mammografide görülür. Tarama mammografileri bunun için çok önemlidir. Ancak her kanser aynı şekilde davranmaz. Bazı tipler mammografide görülmese de ele gelebilir. Bunun için kendi-kendine meme muayenesi, doktorun meme muayenesi ve mammografiyi birlikte yapınız/yaptırınız.
Mammografi çektirirken, elinize kitle geliyorsa radyoloğa mutlaka bildiriniz. Bu bilgi radyoloğun seçeceği inceleme türünü değiştirebilir.
Yapılmış olan normal tarama mammografisinden bir müddet sonra elinize kitle gelmesi sizi doktora başvurmaktan alıkoymasın.
Mammografiler tüm kanserlere duyarlı değildir. Sekiz – dokuz kadından biri meme kanserine yakalanıyor. Bu kadar yaygın bir hastalık olmasından dolayı elimizdeki tüm silahları kullanmalıyız.

TAM ALAN DİGİTAL MAMMOGRAFİ VEYA KISACA DİGİTAL MAMMOGRAFİ NEDİR?

Alışılagelmiş mammografiden farkı görüntülerin bilgisayarlı digital teknoloji ile elde edilmesidir.
ACRIN DMIST çalışması yoğun meme dokusu olan kadınlarda digital teknolojinin faydalarını göstermiştir (www.radyoloji.net).

DİGİTAL MAMMOGRAFİNİN FAYDALARI NELERDİR ?

Radyasyon dozu önemli ölçüde düşmektedir.
Görüntüler digital ortamda oluştuğundan çekim süresi daha kısadır.
Radyologlar digital teknoloji sayesinde görüntü parametrelerini optimize etme olanağına sahiptir. Bu sayede ilave film çekimi, dolayısıyla ilave radyasyondan kaçınılmış olunur.
Digital görüntüler üzerinde çalışılabilmesi yoğun memelerde mammografinin duyarlılığını arttırmaktadır.
Getirdiği bir başka yenilik de bilgisayar ortamında arşivlemenin yapılmasıdır.

MEME ULTRASONU NEDİR ?

Mammografiye yardımcı olarak yapılır. Yoğun meme dokusu içinde saklanabilecek kitleleri ortaya çıkarır. Kitle varlığında iç yapısının sıvı mı katı mı olduğunu gösterir. Lüzumsuz iğne biopsilerini önler. Merkezimizde mammografi ile birlikte her hastaya yapılmaktadır.
Renkli Doppler - duplex ultrasonografi ve elastografi gibi konvansiyonel ultrasonu tamamlayan yardımcı yöntemler işlem duyarlılığı ve özgüllüğünü arttırır.

MAMMOGRAFİ YERİNE NEDEN SADECE ULTRASON YAPILMIYOR ?

Özellikle küçük kireçlenme odakları ile ortaya çıkan kanserlerde ultrasonografi duyarlı değildir. Sadece ultrason ile kanser taramasını destekleyecek veriler henüz yayınlanmamıştır.

BEN NASIL MEME KANSERİ OLDUM ?

Buna kimse kesin bir açıklama getiremez. Bütün araştırmaların vardığı sonuç şudur: Tek bir sebep, tek bir olay yoktur. Meme kanserinde birçok faktörün rolü vardır. Tedaviden sonra eskisinden daha sağlıklı bir hayat sürdürmeye karar verebilirsiniz. Meme kanserini önleyeceği için değil ama daha kaliteli bir yaşam sürdürmek için bunu yapın.

HER SENE MAMMOGRAFİ ÇEKTİRİYORDUM, BU NASIL OLDU ?

Mammografi sizi meme kanserinden korumaz, yani meme kanserini önleyici bir işlem değildir. Ancak, çoğunlukla kanseri tedavinin %97 etkin olduğu erken evrede yakalar.

YENİ MAMMOGRAFİ ÇEKTİRMİŞTİM VE DOKTOR DA HERŞEY İYİ DEDİ. NASIL ANİDEN MEME KANSERİ OLDUM ?

Mammografi en etkin testtir. Ancak hiçbir testin doğruluk oranı %100 değildir. Bazı kanserler mammografide görüntü vermez. Düzenli kendi-kendine muayene, klinisyen doktorun yaptığı fiziksel meme muayenesi ve ultrason ile kombine edilmiş mammografik inceleme yine de en iyi plandır.

BENDEKİ KANSER MAMMOGRAFİDE GÖRÜLMEMİŞTİ. DAHA MI YÜKSEK RİSK ALTINDAYIM ?

Meme kanseri çok çeşitlidir. Erken tanı sağkalım şansını arttırsa da, tümör karakteristikleri de unutulmamalıdır. Sizin için en güzel haber artık meme kanserli hastaların – hangi evrede olursa olsun – yaşam şanslarının eskiye kıyasla çok arttığıdır.

FARKLI BİR MEME KANSERİ TİPİ – İNVAZİV LOBÜLER KANSER NEDİR?

Tüm meme kanserlerinin kabaca 1/10’unu oluşturan gerek klinik muayenede gerekse görüntülemede çok iyi saklanması ve kendini belli etmemesi nedeni ile cerrahların, radyologların, patologların korkulu rüyasıdır.
Kötü huylu hücrelerin kitle oluşturmadan büyümeleri nedeni ile bu kanser tipi yüksek yanlış negatiflik oranına neden olmaktadır. Son yıllarda görülme sıklığı artmıştır.
İnvaziv lobüler kanser gibi tanınması güç tümör tiplerinin erken tanısında kendi kendine muayene, klinik doktor muayenesi ,radyolojik incelemeler elele yürütülmektedir.
Hiçbiri birbirinin yerini tutmaz, birlikte değerlendirilmesi gerekir.

ERKEKLERDE MEME KANSERİ GÖRÜLÜR MÜ ?

Erkeklerde meme kanseri nadir de olsa görülür. Çünkü meme başı arkasında kalıntısal da olsa çok az bir miktar meme dokusu erkeklerde de vardır.